خوێندنەوەیەک بۆ سازشە بێوێنەکانی ژەنەڕاڵ مەزڵوم لە نامەکەی ترەمپدا

لەنێوان دێڕە چڕ و پڕماناکانی نامە مێژووییەکەی دۆناڵد ترەمپ بۆ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، نھێنییەکی سیاسیی قووڵ حەشاردراوە کە تیشک دەخاتە سەر وەرچەرخانێکی جەوھەری لە گوتاری سیاسیی کوردی لە ڕۆژاوای کوردستان. ترەمپ بە ڕاشکاوی ئاماژە بەوە دەکات کە ژەنەڕاڵ مەزڵوم عەبدی، نامەیەکی تایبەتیی بۆ ناردووە و تێیدا ئامادەیی خۆی بۆ ئەنجامدانی کۆمەڵێک “سازش و پاشگەزبوونەوە” دەربڕیوە کە لە ڕابردوودا ھەرگیز وێنا نەکراون. ئەم دەربڕینە لە فەرھەنگی سیاسیی ئەمەریکیدا گوزارشت لە کێشانەوەیەکی کاتی ناکات، بەڵکوو ئاماژەیە بۆ گۆڕانکاری لە بنەما نەگۆڕەکانی پێشوودا. ئەو سازشانەی ترەمپ باسیان دەکات، ڕاستەوخۆ بە داواکارییەکانی تورکیاوە گرێ دراون، بەتایبەت بۆ پاراستنی “ئاساییشی نەتەوەیی” و گۆڕینی ھاوکێشەی حوکمڕانی لە باکووری سووریا.
ئەگەر بەوردی لە چوارچێوەی سیاسیی ئەو سەردەمە تێبڕوانین، دەردەکەوێت ئەو سازشە بێوێنانە ئەگەری بەھێزیان ھەیە پەیوەست بن بە قبووڵکردنی مۆدێلێکی “ئیدارەی ھاوبەش” لەگەڵ ھێزە ناوخۆییەکانی نزیک لە تورکیا، یان گەڕانەوە بۆ ژێر چەتری مەرکەزییەتێکی سنووردار لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ئابووری و ئاساییشیدا. ترەمپ لە نامەکەیدا ھۆشداری دەداتە ئەردۆغان کە ئەم ھەلە لەدەست نەدات و وەک “گەمژە” ڕەفتار نەکات؛ چونکە ئەو پێشنیارانە دەتوانن کێشە مێژووییەکانی تورکیا و لایەنی کوردی بە جۆرێک چارەسەر بکەن کە پێشتر مەحاڵ بووە. ئەمە نیشانەی ئەوەیە کە لایەنی کوردی لەو ساتەدا، بۆ ڕێگری لە “سەربڕینی ھەزاران کەس” و پاراستنی قەوارەکە، ئامادە بووە بەشێک لە سەربەخۆیی بڕیاردانی سیاسی و کارگێڕیی خۆی بکاتە قوربانی و مەرکەزییەت یان ھەژموونی وڵاتانی دراوسێ قبووڵ بکات.
لە کۆتاییدا، ئەم نامەیە دەری دەخات کە سیاسەتی نێودەوڵەتی لەسەر بنەمای مامەڵەی واقیعی و بەرژەوەندیی ئابووری وەک ڕێککەوتنێکی مەزن دادەمەزرێت. ئەو سازشانەی ترەمپ بە نھێنی پاراستوونی، گوزارشت لە ساتێکی ناسکی مێژوویی دەکەن کە تێیدا بژاردەی “مانەوە” پێویستی بە پاشەکشە لەو مۆدێلە ئیدارییانە بووە کە وڵاتانی ناوچەکە بە مەترسییان دەزانی. ئاشکرابوونی ئەم نھێنییانە دەیسەلمێنێت کە ئیدارەدانی قەوارە فیدراڵی یان خۆجێییەکان لە ڕۆژھەڵاتی ناوەڕاستدا، ھەمیشە لەژێر ھەڕەشەی گۆڕین یان بچووککردنەوەدایە.