چۆن وەڵامی خودا بدەینەوە؟

ستار ئەحمەد

​هەموو مرۆڤێک لە ساتێکی دیاریکراودا ڕووبەڕووی بێدەنگییەکی گەورە دەبێتەوە. ئەو بێدەنگییە تەنها بە کۆچی دوایی دەست پێ ناکات، بەڵکو لە هەر چرکەیەکی ژیاندا وەک سێبەر لەگەڵماندایە. گەورەترین پرسیاری ژیان ئەوە نییە چۆن دەژین، بەڵکو ئەوەیە چۆن ئامادە دەبین بۆ ئەو گفتوگۆ گەورەیەی لەگەڵ پەروەردگارماندا چاوەڕێمانە. وەڵامدانەوەی خودا تەنها گوتنی چەند وشەیەک نییە؛ ئەو وەڵامە لە ناو جەوهەری بوونی ئێمەدا هەڵکۆڵراوە. ژیان تاقیکردنەوەیەکی کاتییە و مرۆڤ لەم جیهانەدا وەک میوانێکی ڕێبوار وایە. هەموو میوانێکیش ڕۆژێک دێت دەبێت ماڵەکە چۆڵ بکات. کاتێک بەرەو ڕووی خالق دەچینەوە، هیچی ترمان پێ نییە جگە لەو کردارانەی لە دڵماندا هەڵمانگرتوون. خودا لە ئێمە دەپرسێت دەربارەی ئەو ژیانەی پێی بەخشیوین. وەڵامەکە لێرەدا پێویستی بە زمان نییە؛ کردارەکانمان دەبنە زمان و ڕاستییەکانمان دەردەخەن.
​لە ڕوانگەی فەلسەفییەوە، مرۆڤ بریتییە لەو بڕیارانەی دەیدات. هەر هەڵبژاردنێک دەیکەین، ڕەنگڕێژی وەڵامی کۆتاییمان دەکات. ئەگەر لە ژیاندا ڕێگەی چاکەمان گرتبێتە بەر، وەڵامەکەمان ڕوون و گەش دەبێت. فەلسەفەی بوون پێمان دەڵێت ئێمە لێرەین بۆ ئەوەی مانا بۆ جیهان زیاد بکەین. وەڵامی خودا کاتێک دەدرێتەوە بتوانین بڵێین: ئێمە جیهانمان لەوەی هەبوو جوانتر جێهێشت. ویژدان ئەو دەنگە خواییەیە لە ناو هەمووماندا چێنراوە. پێش ئەوەی بچینە بەردەم دادگای خودا، پێویستە لە بەردەم دادگای ویژدانماندا سەرکەوتوو بین. ئەو کەسەی لەگەڵ خۆیدا ڕاستگۆ بێت، دەتوانێت بەبێ ترس ڕووبەڕووی ڕاستی بێتەوە. ئایین داوامان لێ دەکات دڵمان پاک بکەینەوە، چونکە خودا سەیری ڕووخسار و ماڵ و سامانمان ناکات، بەڵکو سەیری ناوەوەی دڵمان دەکات. وەڵامدانەوەی پاک، دڵێکی پاکی دەوێت.
​هەموو ئەو شتانەی لە دەوروبەرمانن، تەنها بۆ ماوەیەکی کورت لای ئێمە ئەمانەتن. لەشی ساغ، بیری تیژ، سروشتی جوان و خێزانی میهرەبان، هەموویان پرسیاریان لەسەرە. چۆن ئەم ئەمانەتانەمان پاراستووە؟ وەڵامی خودا کاتێک ئاسان دەبێت بزانین ئێمە خاوەنی هیچ نین و تەنها بەرپرسیارین لەو شتانەی پێمان دراوە. پاراستنی ئەمانەت گەورەترین وەڵامە بۆ ئەو کەسەی ئەمانەتەکەی پێ سپاردووین. لەنێوان ترس و ئومێددا، مرۆڤ وەڵامی خۆی دەدۆزێتەوە. هەرچەندە مرۆڤ کەمکوڕ و هەڵەکار بێت، دەرگای میهرەبانی خودا هەمیشە کراوەیە. وەڵامی ئێمە بۆ خودا دەبێت ئاوێتەیەک بێت لە داننان بە هەڵە و داوای لێخۆشبوون. ئایین فێرمان دەکات خودا لە دایک بۆ کۆرپەکەی میهرەبانترە. بۆیە جوانترین وەڵام، گەڕانەوەیەکی ڕاستگۆیانەیە بۆ لای ئەو سەرچاوەیەی لێیەوە هاتووین.
​مرۆڤ لە تەمەنیدا زۆرجار وادەزانێت خاوەنی کاتە، بەڵام کات تەنها دەرفەتێکە بۆ کۆکردنەوەی وەڵامەکان. پرسیارەکانی قیامەت لە جۆری پرسیاری زانیاری نین، بەڵکو لە جۆری پرسیاری “بوون”ن. ناپرسرێت چەندت دەزانی، بەڵکو دەپرسرێت چەندت کرد؟ ئەو بێدەنگییەی لە گۆڕدا چاوەڕێمانە، بە کردارە چاکەکانمان دەشکێت. وەڵامدانەوەی خودا پێویستی بە خۆئامادەکردنێکی ڕۆژانە هەیە. هەر هەناسەیەک دەرفەتێکە بۆ ڕاستکردنەوەی وەڵامە چەوتەکان. مرۆڤی ژیر ئەو کەسەیە پێش ئەوەی لێی بپرسرێت، خۆی پرسیار لە خۆی دەکات. لەوێدا کەس نییە لە جیاتی کەس وەڵام بداتەوە. نە پارە و نە دەسەڵات و نە خزمایەتی نابنە فریادڕەس. تەنها ڕاستگۆیی دەبێتە پردی پەڕینەوە.
​ئەم وەڵامدانەوەیە پێویستی بەوەیە مرۆڤ لە ژیاندا قوربانی بدات. قوربانی بەو ئارەزووانەی ڕێگەی ڕاستی لێ ون دەکەن. کاتێک بە تەنیا لەبەردەم گەورەیی خالق دەوەستین، تەنها ئەو چرکانە دەبنە وەڵام تێیاندا لەپێناو ئەویتردا ژیاوین. خودا وەڵامی ئەو کەسانە بە ئاسانی وەردەگرێت لە سەر زەوی سادە و میهرەبان بوون. وەڵامی کۆتایی لێرەوە دەست پێ دەکات؛ لە ناو دڵی ئەو کەسانەی نانێکیان پێ بەخشین، لە ناو چاوی ئەو منداڵانەی زەردەخەنەمان بۆ هێنان. وەڵامدانەوەی خودا جۆرێکە لە هونەری ژیان. هونەرێک مرۆڤ تێیدا فێر دەبێت چۆن ببێتە نێردراوی چاکە. با وەڵامەکانمان تەنها بۆ خۆمان نەبن، بەڵکو بۆ هەموو مرۆڤایەتی بن.
​پێویستە بزانین گەورەترین وەڵام لە ناو بێدەنگیی شەوان و لە کاتی نێوان مرۆڤ و پەروەردگاریدا دروست دەبێت. ئەو کاتەی کەس نامانبینێت و ئێمە هەر بە چاکە دەمێنینەوە، ئەوە وەڵامێکی بێوێنەیە. جیهان تژییە لە دەنگەدەنگی بێمانا، بەڵام وەڵامی ڕاستەقینە لە ناو سادەیی و دڵسۆزیدا خۆی حەشار داوە. خودا داوای شتی مەحاڵمان لێ ناکات، ئەو تەنها داوای ئەوەمان لێ دەکات وەک مرۆڤێکی بەویژدان ڕەفتار بکەین. هەموو هەنگاوێک بەرەو دادپەروەری، هەموو وشەیەک بۆ ڕاستی، ڕیزبەندی وەڵامەکانمان ڕێکدەخەنەوە. مرۆڤ تەنها ئەو کاتە شکۆمەندە کە دەزانێت لەبەردەم کێدا دەوەستێت. ئەم زانینە دەبێتە هۆی ئەوەی ژیانمان وەک تابلۆیەکی ڕێک و پێک بێت.
​لە کۆتاییدا، وەڵامی خودا لە کاتی مردندا نانوسرێتەوە، بەڵکو ئێستا و لەم چرکەیەدا دەینوسینەوە. هەر کارێکی باش، هەر وشەیەکی جوان و هەر هەنگاوێک بەرەو ڕاستی، بەشێکە لەو وەڵامەی لە کۆتاییدا دەیدەینەوە. با جۆرێک بژین کاتێک لێمان دەپرسرێت: “چیت کرد؟”، کردارەکانمان وەک چرا بدرەوشێنەوە و ڕێگەی نادیارمان بۆ ڕووناک بکەنەوە. ئەمە ئەو ململانێیە ئەبەدییەیە مرۆڤ لەگەڵ خۆیدا دەیکات بۆ ئەوەی لەبەردەم خالقدا شەرمەزار نەبێت. تەنها ئەوانەی بە دڵێکی پڕ لە ئاشتییەوە دەڕۆن، دەتوانن وەڵامێکی ئارامبەخش بدەنەوە. کۆتایی هەموو ڕێگاکان دەچێتەوە سەر یەک حەقیقەت، ئەویش ئەوەیە ئێمە لە ئەوەوە هاتووین و بۆ لای ئەویش دەگەڕێینەوە. کەواتە با وەڵامەکانمان هێندەی میهرەبانی ئەو جوان بن.