دەما ڕاستی دبیتە قوربانیا ‘لایک’ و ‘کۆمێنت’ان …..

نڤیسین: بیلال عثمان اسلام

د سەردەمێ تەکنەلۆژیا و سۆشیال میدیایێ دا، ئەرکێ سەرەکی یێ میدیایێ کو گەهاندنا ڕاستیێ و هۆشیارکرنا جڤاکی بوو ، گهورینەکا مەزن ب سەر دا هاتیە ، ئەڤڕۆ ئەم د قۆناغەکێ دانە کو تێدا “دەنگوباس” ئێدی نە پەیامەکا نشتیمانی یە ، بەلکو بوویە کڕین و فرۆتن ب زانیاریان کو ل سەر مێزا ‘لایک’ و ‘کۆمێنت’ان دهێتە بازاڕکرن ، پرسیار ئەوە: دەمێ هەمی هەولێن میدیایێ دبنە کۆمکرنا بینەران ، ئەرێ ڕاستی ل کیڤە دمینیت؟
ئەڤ دیاردەیا کو ئەم دشێین بێژینێ “هەراجکرنا دەنگوباسان”، ژ وێ خەلەتیا مەزن دەستپێدکەت دەمێ سیستەمێ کێش و پێڤەرێن سوشیال میدیایێ ئاراستەیێ بابەتان دیاریدکەن ئێدی روژنامەڤان و پسپور و خودان ئەزمون بریارێ ل سەر گرنگیا بابەتان نادەن ، بەلکو ناڤونیشانێن وورژێنەر و دویر ژ ڕاستیێ دهێنە دارێشتن تەنێ دا کو “لایک”ێن زێدەتر و “کۆمێنت” ێن تژی شەڕ و ململانێ ل بن پۆستان دروست ببیت ، ل ڤێرە ڕاستی دبیتە قوربانیا ئێکێ ، چونکی ڕاستی گەلەک جاران بێ تام و چێژە بۆ جەماوەری و لایکێن زێدە کۆم ناکەت.
مەترسیا ڤێ بازرگانیێ د وێ چەندێ دایە کو میدیا دەست ب دروستکرنا “قەیرانێن دەستکرد” دکەت ، بابەتێن بچووک و بێبایەخ دهێنە مەزنکرن و دبنە “ترێند”، تەنێ ژبەر هندێ کو خەڵک پێ ڤە مژوول ببن و داهاتێ ڕیکلامان بۆ دەزگەهێن میدیایی بلند ببیت ، ئەڤە نەک تەنێ زیانێ ب ناڤودەنگیا میدیایێ دگەهینیت، بەلکو ئاستێ ڕۆشنبیری یێ جڤاکی ژی بەرەڤ خرابیێ دبەت ، ئەگەر میدیاکار ل شوونا قەلەمێ ڕاستیێ، تەنێ چاڤێ وی ل “ژمارەیا بینەران” بیت، ئێدی ئەو نە ڕۆژنامەڤانە، بەلکو بازرگانەکە کو ب هەست و باوەریا خەڵکی یاریێ دکەت ، باوەریا هاولاتییان ب میدیایێ ل ڤان سالێن دوماهیێ گەلەک کێم بوویە و ئەڤە ژی دەرئەنجامێ وێ چەندێ یە کو هندەک دەزگەهێن میدیایی ‘لایک’ەکێ ژ ڕاستیەکێ ب بەهاتر دبینن و لێرەدا بهایێن پیشەیی یێن ڕۆژنامەڤانیێ بەرەڤ نەمانێ دچن ، بۆ وێ چەندێ ئەم جڤاکێ خۆ ژ ڤێ شەپۆلا وێرانکەر بپارێزین، پێدڤیە وەرگرێ زانیاریان یێ هشیار بیت ، هەر لایکەک یان کۆمێنتەکا ئەم بۆ بابەتێن بێبایەخ یان نەراست دکەین ، ئەم دبینە پشکەک ژ وێ سیستەمێ کو ڕاستیێ دکوژیت ، پێدڤیە ئەم پشتگیریا وان میدیایان بکەین کو هێشتا ڕێزێ ل پڕەنسیپێن کارێ ڕۆژنامەڤانی دگرن و ڕاستیێ ناکەنە قوربانیا داهات و ناڤێ خو .