شەڤا ژدایكبوونا كوردستانێ

د بیرئانینا 128 سالیا دەرچوونا ئێكەم هەژمارە ڕۆژنامەیا كوردی ژ لایێ میقداد میر مەدحەت بەدرخان ل قاهیرەیێ، مینا ڕۆژنامەڤانەك ب ئالیكاری و هەڤالینتیا هشمەندیا چێكری و زیرەكیا دەستكرد من خوە ل جهێ میقداد میر مەدحەت دەینایە و هەستا وێ شەڤا كوو ئێكەم پەڕێ ڕۆژنامەیا كوردستان دەركەت دئینم زمان، هیڤیە كوو ب دلێ هەوەیێن هیژا بیت.
(( مقداد میر مەدحەت بەدرخان- قاهیرە،21ێ نیسانا 1898))
ئێدی خەو نایێ چاڤێن مە. ب دەمژمێرانە كوو د ژوورا خوە یا بچووك د قاهیرەیێ، دناڤا بێهنا كاغەز و مەركەب و پسەپسەكا لاوازا ژ ئەگەرێ هیڤی و ترسێ، دهێم و دچم. فانووس و لەمپەیا نەفتیا نیڤە سوتیایا ل كێلەكا پەنجەرێ، سییەك لەرزوك سەر دیوار نەخشاندیە، هەچكو ڕحا باڤوكالێن من د بێدەنگیەكا پیرۆز و موبارك، ل دەمەك ڕە دنێڕن كوو هێش نەگەهشتیە.
ئەز، مەدحەت بەدرخان، كوڕێ وان میران بووم كوو سەردەمەكی شازادە و دەستهەڵاتدار و میرێن چیایێن كوردستانێ بوون، نها د نەفی كرنێ و د دوورترین شوونا ژ مالا خوە، دخوازم كوو دەنگەك نوو ئوو تازە ژ جیهانێ ڕە بدەم نیاسین. دەنگێ گەل و نەتەوەیەك بێدەنگ و ڤەمریایی ئوو ئەڤ دەنگە بناڤێ ” كوردستان”ە.
دەستێ خوە لسەر ئێكەمین هەژمارا نموونەیا كارێ خوە ددانێم. مەركەب هێشتا تەڕاتیا خوە پێڤەیە، لێ پەیڤ، ب شەوقتر ژ هەر ستێركەك د ڤێ شەڤا تاریدانە. پەیڤ ب پەیڤ، هەڤوك ب هەڤوك، هەچكوو لێدانا دلێ ب هەزاران سالەیا گەلێ من د خوەدا ڤەشارتینە.هەر پەرەگرافەك، قێڕین و هاوارەكە ژ بوو مافێ گەل، ژ بوو زمان، ژ بوو دیروكێ و ژ بوو ڕابوون و هشیار بوونێ.
چ شەڤەك عەجیب و ب حیبەتە… ژ ئالییەك ڤە ئەز پڕ دترسم: ئایا ئەڤ كارێ من خیانەت كرنە ب وان هێزێن كوو ئەم نەفی و دەركرینە؟ یان ژی ڕەنگە ئەڤ ب چاڤێن هن كەسان، ب تنێ ژ چێكرنا خەیال و خەونەكا بێ ئەنجام چوو تشتەك دی نینە، لێ ژ ئالییەك دن، هەستەك د ناڤا مندا دقێڕینیت” تو دەستپێكەری، میقداد!”
دكەڤم بیرا باڤێ خوە و ئەو دهێت خەیالا من، دەنگی دەیكا خوە، ئوو پچ پچا ژنێن كورد د دەمێ ڤەهاندنا مەحفیر و فەرشان د ئوودەیین ب بەر چێكریین بۆتانێ. بیرا من دهەڕیت ژ بوو هوزانان، سترانان و زمانی زگماكێ(زمانێ دەیك) كوو ژ بن توزا فەرامۆش كرنێدا هاتیە ڤەشارتن، لێ هێش یێ ساخە و هەناسە ددە.
ژ نشكەكێڤە دەرگەهی دكوتن. دلێ من دكەڤیت لێدانەك تووند. چاپخانەچی ب هەیەجانڤە د كەڤیت هندوور و ئێكەم بەرگێ چاپ كریا” كوردستان”ێ د دەستێ خوە گرتیە. دلێ من دهەژێ. نە ژ ترسێ، بەلكو ژ مەزناتیا وێ دەما كوو ب سالان ڕە ل بەندا وێ بووم.
لاپەڕەی وەردگرم. دەستێن من پچەك دهەژن و دلەرزن. ل پەڕێ ئێكەم دنێڕم، ئەرێ…. ئەڤە ئەوە. ئەڤە نە دەنگێ منە، ئەڤە دەنگێ مەیە. دەنگێ گەل و نەتەوەیەك كوو ژ بوو ئێكەمجار، ب زمانی خوە، ل خوە ڕە دبێژە.
هێستر د چاڤێ من خڕ دبن. نە ژ خەمباریێ بەلكو ژ حەز و شەوق و خوەشیێ. دزانم ڕەنگە نكاربم تا هەتا هەتا بنڤیسم. ڕەنگە ڤێ ڕۆژنامەیێ ڤەمرینن، ڕەنگە من ڤەمرینن. لێ ئەڤ دەنگە ئێدی دەست پێبوو ئوو دەستپێك هەردەم ب زیندی و ساخ دمینن.
ئەز میقداد میر مەدەحەت بەدرخانم ئوو ئیشەڤ، بەریا كو تاڤ بكەڤت سەر بانێ میسرێ،” كوردستان” ژ دایك بوو و هاتە دنێ.

(كوردی)