•”کورتیەك دەربارەی باژاڕێ ئاکرێ”…


ژلایێ چاڵاکڤان/ لازم پارتی

باژێرێ ئاكرێ دهێتە ناسكرن یەك ژ باژێرێن كەڤن و دێرین، خۆدان دیمەنەكێ جوانێ كوردستانێ یە ،ئەڤ باژێرە دهێتە بەرچاڤ ب خانیا، ڕەزا ، سیلاڤا ، دوول ، گركا و چیاێت وێ.
ل ڤى باژێرەى گەلەك جهێن خۆه ش و دلڤەكەر هەنە، ئەڤ جهێن خۆه ش هەمى دبەردەوامن هەروەكو (گەلى زنتا و سیلاڤا سیپە و كانى زەرك و گەلیێ شێخ عبدالعزیز) .
رڕۆبەرێ ئاكرێ دگەهتە 1936كم2 یە و زانا گۆتینە “بەرى پەیدا بونا (عیسى) سلاڤێن خودێ ل سەربن بەرى (700) سالا ئاكنجی بوونا ئادەمیزادى ل ڤى باژێرەى بوویە، ئەڤ باژێرە ل سەردەستێ میر (زەند)ى ئاڤا كريیە، شینوارێن ڤى باژێرەى دیار كریە كو ل چەرخێ (7)ێ پێش زاینى هاتيیە ئاڤا كرن.
میر (زەند)ى ناڤێ ڤى باژێرەى كرە (ئاكرێ)، چونكى مەبەست ژ ناڤێ وێ (ئاگر)ە، و هه ر ل وى سەردەميدا خەلكێ دەڤەرێ (ئول سەردەشتى) بووینە ،نهوژى گەلەك شوینەوارێن كەڤن ل دەڤەرا ئاكرێ هەنە و دناڤ شوینوارادا چوار شوینەوارا نرخەكا دیرۆكى هەنە وەكى/ شكەفتا (گونتكى) و هەردوو (كەلهێن ئاكرێ و كەلها شوش) پێتڤى ل سەر مەیە كوئەم ئەڤان شوینه وارێن دیروكى بپارێزن ، دیمەنێ خانێن ئاكرێ زۆڕێ جوانە چونكە هەمى ئێك ل سەر ئێكنو ئەڤە یێ بوويه دیمەنەكێ جوانێ ڤێ باژێرەى تایبەت ئەڤ خانيێن هاتینە دروستكرن ل جهەكێ ئاسێ.
ئاكرێ گەلەك جهێن كەڤن هەنە و گەلەك جهێن گەشت و گۆزارى هەنە وەكو/ گەلیێ زنتا و سیلاڤا سیپە و كانى زەرك و گەلیێ شێخ عبدالعزیز ….هتد.
هندك جهێن دى هەنە وەكو گوندێ كەندەك و هندەك جهێن قەلا یێت ماین ئەڤ قەلايه ێت هاتینە ئاڤاكرن ل سەر دەستێ میرێ بادینان (حسێن بەگ) ى.
ل سالا 956ێ گوندێ شوش دەمێ دهێتە دیتن جهێ قەلایێ هاتیيە ئاڤا كرن ل سەردەمێ ئاشوريیا ،ئاكرێ وەكو هەمى باژێرێن كوردستانێ خودان سەقایە كا كیشوەریيە كول زڤستانێ ساڕوو سەقەیە بەفرو باران دبارن ول هاڤێنێ ژی سەقایەكا گەرموو هشكە پلەیێن گەرمایێ بەرز و بلندن ، ئاكرێ هاتیيە ئاڤاكرن ل جهەكێ ڤەشارتى کودكەڤیتە دناڤبەرا سىێ گركێن بلند وەكى (سەرێ گرى) و (گرێ توبا) و (گرێ شێخ ماڤى ) بڤى رەنگى ئاكرێ وەكو جوگرافیا تێتە بەرجاڤ كرن بدەشت و چیاو زوزانڤە، هەروەسا باژارێ ئاکرێ ئێکەم باژاربوویە ل سالا1991 هاتيیە رزگارکرن ل دەسێتێن رژێما بەعس، و بوویە دەروازا سەرهلدانا بەهدینان كە مەزنترین قەزایە ل سەر ئاستێ عێراقێ و هەرێمێ دا.