کورتییەک ژ ژیان و خەباتا مەلاخەلیل مشەختى:
１-
مەلاخەلیل مشەختى شاعر و نڤیسەرێ ناڤدارێ دەڤەرا بادینان
ل سالا ١٨٩٨ز د خێزانەکا هەژاردا
ژدایکبوویە. هێشتا زارۆکبوویە کو دایبابێن وى چووینە بەر دلۆڤانییا خودێ. ژیانا
فەقیاتیێ هەلبژارتییە وبۆ ئەڤێ مەبەستێ ل
گەلەک گوند و باژێران بوویە فەقى. ل سالا ١٩١٨ ل تەکیا شێخ ئەحمەدێ بارزانى ل بارزانێ
بوویە فەقى و هەتا هێرشا لەشکەرێ لیڤى، ئانکو ١٩٢٠ ل بارزان بوویە. ل ڤێرێ تێکەلى و
ههڤالينى ل گەل بارزانیێ نەمر هەبوویە و تۆڤێ هزرا نەتەوەیى د دەروونێ ویدا
هاتییە چاندن.
２-
مشەختى پشتى ب دویماهیکهینانا قوناغا فەقیاتییێ بوویە
مەلا و ل گەلەک گوند و باژێرێن دەڤەرا بادینان مەلاتى کرییە. ل گەل سەرهلدانا
ئێکەمین چریسکا هزرا نەتەوەیى ل دەڤەرا بادینان مشەختى بەشدارى د خەباتا نەتوەییدا
کرییە و پەیوەندی ل گەل کەسایەتیێن وەکو صالح یوسفى و مەلا ئەنوەرێ مایی و کامران
عالى بەدرخانى هەبوویە.
３-
هەر ژ دەستپێکا دامەزراندنا پارتى ل سالا ١٩٤٦ مشەختى
پەیوەندى ل گەل حزبێ هەبوویە و ل دویڤ هەمى بەلگەنامە و دیکۆمنتێن میژوویی یێن
بەردەست ژ ئێکەمین کەسان بوویە کو پەیوەندى ب پارتى کرینە. پشتى ڤەگەڕیانا بارزانى
ژ سۆڤیەتێ مشەختى بوویە ئەندامێ ئێکەمین لیژنەیا پارتى ل دەڤەرا شێخان. و رۆلەکێ
مەزن د بەلاڤکرنا هزرا نەتەوەیى و موکومکرنا رێزێن پارتى ل دەڤەرێ هەبوویە.
6 ـ چاربهندێن باباتاهر ههمهدانى . ڤهگوهاستنا
ديالكێكتا لوڕى بو كورمانجى
7ـ فهرههنگا (مهرگ و ژى )
ژبلى شعران، مشەختى کۆمەکا بەرهەمێن ئەدەبى ژ زمانێ
فارسى و عەرەبى وەرگێڕاینە سەر زمانێ کوردى.
د وارێ زمان و زمانڤانیێدا ژى خزمەتەکا بەرچاڤ هەیە و بۆ
پاراستنا زمانێ کوردى دوو فەرهەنگ ب ناڤێن مەرگ و ژى و فەرهەنگا شکەفتنا نڤیسینە.
ژبلى هندێ مشەختى کۆمەکا بەرهەمێن ئایینى ژى ب زمانێ
کوردى نڤیسینە.
مشەختى ژبلى بارزانیێ نەمر گەلەک ب کەسایەتییا شەهید
ئیدریس بارزانى داخباربوویە و پەیوەندییەکا باش ل گەل ئەوى هەبوویە
