” ئۆکرایـــن دەروازەی جەنگی جیهانی سێیەم”

• بێستون ساڵەیــــی

ئۆکراینا سەرەتای شەڕێکی گەورەو درێژخایەن و دەروازەی جەنگی جیهانی سێیەمە…
بۆ فڕێدانی بەردی دەستپێکی ئەو شەرە مەزنە دەبوایە بگیرێتە جێگایەک ، ئۆکراینا گونجاوترین و گەورەترین مەیدان بۆ دەستپێکی ئەو شەڕەیە..
شەڕەکە شەڕی بەرژەوەندی دوو بلۆکە ، بلۆکی غەرب ، بلۆکی شەرق. ئەمریکا زلهێزەکەی جیهان کە خاوەنداریەتی بلۆکی غەرب دەکات، وەکو ڕزگارکەرو بەرگریکارێک لە هاوپەیمانانی خۆی لە وڵاتانی ئەوروپا لەژێر ناوی تیمی ڕاوێژکاری سەربازی و هەواڵگری زۆرترین پێگەی سەربازی لە وڵاتانە بنیاد ناوە، ئەوەی لە ئۆکراینا بەدیمان کرد لە هاوکاریەکان لۆجستی و ماددی و ڕاوێژکاریی بوون، شەڕکەر سەرباز و خۆبەخشەکانی ئۆکراینین، ئەمریکا سیاسەتی شەڕکردنی گۆڕیوە و لە ئێستا لە پای هاوکاڕی و پاڵشتی شەڕی بە وەکالەتی بۆ دەکەن…

کاریگەری مەترسیەکان و سەختیەکانی ئەم شەڕە هێدی هێدی لە سەر ژیانی تەواوی ئەوروپییەکان ڕەنگی داوەتەوە و ژیان ڕۆژ لە دوای قورستر و زەحمەتتر دێتە بەرچاو، ئەوروپایەکان هەرگیز بیریان لەوە نەدەکردووە ڕۆژێک بێت خواردن و سووتەمەنی بە زەحمەت دەستیان بکەوێت و یاخود دەستی پێوە بگرن.. هەرگیز بیریان لەوە نەکردبووەوە ڕووناکی و گەرمکردنەوەیان لەسەر ببڕێت یان بچن خەریکی ئەنبار کردنی سووتەمەنی بن…! لە ئەنجامی بەردەوامبوونی شەڕ و کەمی سووتەمەنی و گاز لە وڵاتانی ئەوروپا برسیەتی و نەبوونی باڵ دەکێشت بە سەر خەڵک ئەوروپادا و فشارو گرفتەکان زیاتر دەبن و کارگە مەزنەکان لە کار دەکەون و هێزی کار ڕادەوەستێ و خەڵکێکی زۆر بێ کار و بێ دەرامەت دەمێننەوە…
سیستەمی ژیان و دەسەڵاتەکان و جوگرافیاکان گۆڕانکاری بەسەردا دێت و ئەو جیاوازیەی لە دەستەبەری ژیانێکی باش هەبوو هێدی هێدی ڕوو لە کاڵ بوونەوە دەکات و نامێنێت، زۆرێک لە یاساکانیان پێداچوونەوەی بۆ دەکەن و لە گەڵ ژیانی داهاتوو کە سەختە دەیگونجێنن.. جوگرافیای جیهان لە هەنگاوی دابەش کردندایەو
ئەم شەڕە بەرۆکی ئەوروپاییەکان دەگرێت و دەکەونە شەڕی ڕاستەقینە لەگەڵ ڕوسیادا ، ئەمریکا وەکو سیاسەتی نوێی لە بەشداری کردن لەشەردا هەمیشە ڕۆڵی چاودێری کردن و ئاگاداربوون لە شەڕەکان دەبینێ، بۆیە بۆ وەدەستخستن و بەرگریکردن لە بەرژەوەندییەکانی ئەوەی دەیهەوێ بە ئەوروپاییەکانی دەکات و لە چەک و هاوکاری ماددیش بێ بەشیان ناکات…

دەوڵەتی چین کە هاوپەیمانێکی هەمیشەیی ڕووسیایە، لەم شەڕە درێژخایەندا دەستەوەستان دانانیشێت و میحوەرێکی سەرەکی دەبێت لەو شەڕەدا، دوای ئەوەی ئەوروپا هەوڵدەدات بە گفتوگۆ و دانوستاندن کۆتایی بەو شەڕە بێنن لەگەڵ ڕوسیادا، لە دەریاکانی چینەوە شەڕێکی سەختتر و وێرانتر لەگەڵ تایوان دەست پێدەکەن و بە هاوکاریە سەربازییەکانی ئەمریکا بۆ تایوان چین ئاگری شەڕەکە خۆشتر دەکات و هێرشەکانیان تەنانەت هێزە دەریایەکانی ئەمریکا دەگرێتەوە و هەردوولا موشەک ئاراستەی یەکدی دەکەن، لەم نێوەندەدا هیچ کام لە کۆریای باکوور و باشوور بێ لایەن نابن و هەریەکە پاڵپشتی خۆی بۆ هاوپەیمانەکانیان ڕادەگەیێنن و بەشداری شەڕ دەبن..

ئەوەی دەمێنێتەوە دەوڵەتانی عەرەبی و ڕۆژهەڵاتی ناوەاستـــە کە وەک هەمیشە خاکەکانیان دەبێتە ناوەندی سەربازی هێزەکانی ئەمریکا و پێگەی موشەک و فرۆکە جەنگیەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانانی….

ئەم شەڕە ئاگرەکەی خۆشتر دەکرێت و گڕەکەی زۆر وڵات دەسووتێنێت، وەک لەسەرەتادا ئاماژەم پێدا لە ئێستادا شەڕ لە بەردەرگای ئەوروپایە و درێژە دەکێشت و گفتوگۆکان ئەنجامی ئەرێنی نادەن بەدەستەوە، شەڕەکە بۆ گۆڕانکاریە لە سیستەمی جیهانی، کێشمەکێشەکان لەسەر سیستەمێکی نۆیە بۆیە پشکی گۆڕانکاریکانی جیهان هیچ لایەنێک ناگەیەنێت بە ئەنجام.