ئەرکێ پەروەردێ چییە؟
بێوارحسێن زێباری،هـــــهولێر:
ئێک ژ ئاریشێن مە یێن مەزن و بەردەوام دبینین، کو ئەوه (ل سەردەمێ مە دبینین کو خەلکەکێ مشه دخوینن، بەلێ کێم ژ وانا ڕهوشەنبیرن).
گهلهك گۆتن و ئاخفتنێن دیتر ژی ل سەر خواندن و نڤیسین و پەروەردێ ھهنە، بەلێ دڤێت ئەم ب خۆ بزانین و کار ل سەر بکەین دا ژ وان ئاریشە و گرفتان ڕزگار بین.
ئەرکێ پەروەردێ چییه؟
پهروهرده ڕهوشهنبیرکرنە، نە کو ب تنێ فێربوونا نڤیسین و خواندنێیه. جەوھەرێ پەروەردێ ڕهوشهنبیرکرنا تاکەکەسییە و دڤێت خهلك ژی بهایێ وێ بزانیت كو پەروەردا خێزانێ ههتا دگەھیتە خواندنا زانکۆیێ ئهو ژی بەرپرسیارا ئێكێ ژی دایک و بابن و پاشی خواندنگەھن.
د ڤێرێدا ب تنێ ئەرکێ مامۆستایی فێرکرنەکا ڕۆتینی یا ڕوت و ڕووس نینە دڤێت وێ بەرپرسیاریەتييا دەیبابان ئهوا مایی ژ ڕوویێ پەروەردە و فێرکرنێ تەمام بکەت و دڤێت مامۆستا ژی ب ڕۆلێ خۆ ڕابیت و ب دورستی وان بڕگە و مادێن پەروەردێ ھاتینە دان ھەموویان بگەھینیت دا ببنه کەسێن ڕهوشهنبیر.
دانا بڕوانامێ ژی ب تنێ بیت ب کاغەزی بیت و وەسا ھزر بکەت ژی کو بڕواناما وەرگرتی و بێ کو ھزر د ھندێدا بکەت کو کاغەزییە و دڤێت پەروەردە ژی ب تنێ فێرکرنەکا کورت ڤی کەسی فێر نهکەت، لەوا دڤێت ب دورستی بھێتە فێرکرن و گرنگی بھێتە دان، چونكی خهلكێ مه ب تنێ دڤێت فێری پێزانینێن كێم و بێ بهرههم بن نه زێدهتر.
دانا بڕوانامێ ژی ب تنێ بیت ب کاغەزی بیت و وەسا ھزر بکەت ژی کو بڕواناما وەرگرتی و بێ کو ھزر د ھندێدا بکەت کو کاغەزییە و دڤێت پەروەردە ژی ب تنێ فێرکرنەکا کورت ڤی کەسی فێر نهکەت، لەوا دڤێت ب دورستی بھێتە فێرکرن و گرنگی بھێتە دان، چونكی خهلكێ مه ب تنێ دڤێت فێری پێزانینێن كێم و بێ بهرههم بن نه زێدهتر.
- ھەر وەسا ژی دڤێت خالەکا دیتر ئەوە کو ھەماھەنگییەکا باش د ناڤبەرا مال و مامۆستاییدا ھەبیت بۆ ھندێ بشێن پرۆسەکا ساخلهم دەرباز بکەن و ببنه کەسێن خودانشیان و شارەزا و پسپۆر، لێ بھێنە دورست کرن بۆ ھندێ د داھاتیدا ئەو ئاریشا مە گۆتی دەمێ تووش بن و مەزن دبن ژ وان خلاس ببن. ئهگهر هاتوو ئهڤ پهوهندییه د ناڤبهرا واندا نهبیت، د وی دهمیدا دێ بینی كو ئهڤ كهسێ ههنێ دبیته كهسهك كو ناگههیته وان هیڤی و ئارمانجێن خۆ یێن سهرهكی و پیلانا دانایی كو ههر كهسهكی پیلانهكا ههیی بۆ ڕێڤهبرنێ.
ههر وهسا نابیت ناکۆکی و نەخۆشی دورست بیت د ناڤبەرا مال و قوتابی و مامۆستاییدا بۆ ھندی کو دورستی کارێ خۆ ڕابیت و بیتە ئهگهرێ ھندێ کو ئاریشە مەزنتر بیت و ئەو بەرنامە و پیلانا ھاتییە دانان ژ لایێ پەروەردێڤە نەھێـتە پشتگوههاڤێتن، بۆ ھندێ بشێن د ئەزموونێن جوداجودادا بھێنە تاقی کرن و ئاستێ وی یێ زانستی بھێـتە زانین بۆ ھندێ بشێن کەسێن خودانشیان دورست بکەن.
دڤێت پەروەردە ژی ببیتە ئەگەرێ ھندێ گوھۆڕینا کەسان و ھشیارکرنا جڤاکی ژی ڕوویێ پەروەردە و فێرکرنەکا ڕاست و دورست دا بۆ کەسێن ئەرێنی مفا ھەبیت، دیسا ژی دڤێت بھێتە زانین کو چو جالاکییەک ناھێتە كرن یان ڕێڤە برن بێی ڕهوشهنبیرییا پەروەردێ نەبیت.
ئەگەر ڕاوەستاندنەکا دیتر ل سەر پەروەردێ بکەین کو دبینن گهلهك مفایی دگەھینە وەلاتی، چونکی چو وەلاتەک پێشکەفتی نینە ههكه پەروەردەکا ڕاست و دورست و مکوم نەبیت و دڤێت دورستی ئەڤ بڕگە و مادێن ھاتینە دانان ل سیستەمی وێ بھێنە ب جهـ ئینان بۆ ھندێ وەکی مە گۆتی دا تووشی چو ئاریشە و گرفتان نەبیت. دا مە ڕێڤەبهر و فەرمانبەر و کەسێن ئەکادیمی و زانستخوازی ھەبن، نە کو یێن ھەڤدژ ھەبن.
ئهگهر سهح كهینێ دێ بینین كو بهرێ گهلهك كهس و ههتا بنهمالان ژی نههێلایه كچ پشكدار بیت د پرۆسێسا خواندنێدا، ئهو ژی بوویه ئێك ژ ئهگهرێن دی یێن دیتر بۆ پهروهردێ.
بهلێ نوكه ئهو ژی یا باشتر لێهاتی ژ بهرێ، كو وهكی وی دهمی نهمایه، لێ ههر چاوا بیت دڤێت پهروهرده ب ڕۆلێ خۆ ڕابیت، چونكی ئهركێ وان یێ سهرهكی و فهره بۆ جڤاكی و ملهتهكی.
ئهوه دڤێت هند خال بهێنه جێبهجێ كرن بۆ هندێ دا دهروونێ خهلكی تێك نهچیت، گهلهك جاران دبیت كێمترین تشت ببیته ئهگهرێ تێكدانا خهلكی، لهوا ل سهر پهروهردێ پێدڤییه گهلهك د هشیار و ههستیار بن ل سهر وان كار و كریارێن دهێنه كرن.
