هندهك گژوگیایێن سەرەکی یێن بوهارێ …
بۆهار یان بهار، وەرزی نوێبوونەوەی سروشتە و چیاکانی کوردستان پڕ دەبن لە گژوگیا و بەرهەمی خۆڕسک کە جگە لە تامە خۆشەکەیان، سوودی تەندروستی زۆریان هەیە.
ئەڤە لیستا ناڤێن هندەک ژ وان گژوگیایێن بوهارێ ب زمانێ کوردی (کۆرمانجی و سۆرانی):
گژوگیایێن سەرەکی یێن بوهارێ
کەرەنگ (Kereng): ئێکە ژ ناڤدارترین گیایێن بوهارێ، ب کوڵاندن یان ب سۆرکرن دگەل هێکا دهێتە خوارن.
لووش (Lûş) / ڕێواس: تامەکا ترش و خۆش یا هەی، بۆ هەرسکرنا خوارنێ گەلەکا ب مفایە.
سترک (Stirk) / گێلاخە: تامەکا تایبەت یا هەی و زێدەتر دگەل برنجی یان ب شێوەیێ شۆربێ دهێتە چێکرن.
پنێری (Penîrî) / پەنیرۆک: گەلەک جاران بۆ خوارنێن سۆرکری دهێتە بکارهێنان.
ستوورک / کولینجە: بۆ دروستکرنا جۆرێن نانی و سەوزاتیێ دهێتە بکارئینان.
کەنیوال (Kenîwal) / کەنگر: جۆرەکێ کەرەنگی یە بەلێ هندەک جوداهی د شێوەی دا هەیە.
کاردو (Kardo) / لۆکە: جۆرەکێ گیایێ بهێزە، پێدڤی ب پاقژکرن و کوڵاندنەکا باش هەیە چونکی تامی وێ یا تیژە.
سپیناخ (Spînx) / ئیسپەناخ: هەرچەندە دهێتە چاندن ژی، بەلێ جۆرێ وێ یێ کێوی (خۆڕسک) ل بوهارێ گەلەک ل چیا دهێتە دیتن.
هندەکێن دی یێن ناڤدار:
ناڤێ گیا
شێوازێ بکارهێنانێ
بێناڤ (Bênav)
بۆ بۆنخۆشکرنا مال و خوارنێ
قەزوان (Qezwan)
وەک ترشی یان دگەل ماستی
شووتیلک (Şûtîlk)
زێدەتر بۆ دەرمان و چارەسەریێ
تولکێ (Tolkê)
بۆ شۆربە و سۆرکرنێ
تێبینی: هندەک ژ ڤان گیایان پێدڤی ب شارەزاییێ نە ل دەمێ کۆمکرنێ، چونکی هندەک گیا ل چیا هەنە د رەنگدا دێ وەک یێن خوارنێ بن بەلێ یێن ژەهراوینە.
