تەڵەزگەیەک بۆ بڵاوکردنەوەی کوردکوشتن
ستار ئەحمەد
پێشەکی:
کاتێک ئایین لە مانا ڕۆحی و مرۆییەکانی خۆی دادەماڵرێت و دەکرێتە کاڵایەکی سیاسی بۆ بازرگانیکردن، گەورەترین مەترسی ڕووبەڕووی ئاسایشی نەتەوەیی و هزریی کۆمەڵگە دەبێتەوە. ئەم وتارە بانگەوازێکی کراوەیە بۆ دەسەڵاتدارانی هەرێمی کوردستان، تا پێش ئەوەی درەنگ بێت، سنوورێک بۆ ئەو تاقم و حیزبە سیاسییە ئیسلامییانە دابنێن کە لە ژێر پەردەی پیرۆزییەکاندا، تەڵەزگەیەکیان بۆ شێواندنی مێشکی تاکی کورد و چاندنی تۆوی توندڕەوی و کوردکوشتن ناوەتەوە.
تەوەرەی یەکەم: ئایین وەک پەردەیەک بۆ گەندەڵی
ئەمڕۆ هەرێمی کوردستان لەبەردەم وەرچەرخانێکی مێژوویی و هەستیاردایە. لە کاتێکدا میللەتەکەمان بەدەست هەزاران دەردی ڕامیاریی و ئابوورییەوە دەناڵێنێت، مەترسییەکی گەورەتر خەریکە وەک خۆرە جەستەی هۆشیاریی تاکی کورد دەخوات؛ ئەو مەترسییەش بازرگانیکردنە بە ئایین لەلایەن حیزبە سیاسییە ئیسلامییەکانەوە.
داواکاری سەرەکیم ئەوەیە کە دەسەڵات ڕێگە نەدات چیتر ئایین بکرێتە پەردەیەک بۆ شاردنەوەی تاوان و گەندەڵی. زۆرێک لەم پارتانە، لە پشت پەردەوە بەشێکن لەو دزی و تاڵانکارییەی لە سامانی ئەم خاکە دەکرێت، کەچی لەسەر سەکۆکان خۆیان وەک پارێزەری پیرۆزییەکان نیشان دەدەن. ئەمانە بە ناوی خواوە خەڵک دەگەوجێنن، لە کاتێکدا ڕەفتارەکانیان دژی هەموو بەها مرۆییەکانە. ناکرێت لایەنێک خەریکی بردنی قووتی خەڵک بێت و هەر خۆیشی جاڕی قسەی ناشیرین و فتوای کوشتن و تەکفیرکردنی ئەم و ئەو بدات.
تەوەرەی دووەم: داوی توندڕەوی و بیری داعشیزم
ئەو تەڵەزگەیەی کە ئەمڕۆ بۆ گەلی کورد نراوەتەوە، بڵاوکردنەوەی بیری توندڕەوییە لە ژێر سێبەری ئەم حیزبانەدا. زۆرێک لەم تاقمانە، چ ئەوانەی سەر بە ڕێبازی “ئیخوان”ن یان ئەوانەی وەک “سەلەفییە توندڕەوەکان” دەردەکەون، لە ڕاستیدا خەریکی چاندنی ئەو تۆوەن کە بیری تاریکی “داعش”ی لێ شین دەبێت. ئەمانە هەوڵ دەدەن کۆمەڵگەی کوردی لە ڕەسەنایەتی خۆی داببڕن و بیکەنە پاشکۆی بیرێکی هاوردەکراوی بێگانە کە باوەڕی بە پێکەوەژیان و ئازادی نییە. کاتێک ئەم بیرۆکانە لە ناو جومگەکانی کۆمەڵگە و ناوەندەکانی خوێندندا بڵاو دەبنەوە، مانای وایە ئێمە بە دەستی خۆمان بەرەو ئاقارێکی خوێناوی دەڕۆین کە کۆتاییەکەی تەنها کوردکوشتن و ماڵوێرانییە.
تەوەرەی سێیەم: ئەرکی دەسەڵات لە ڕووبەڕووبوونەوەدا
پێویستە دەسەڵاتداران کار لەسەر وشککردنی سەرچاوە دارایی و فکرییەکانی ئەم تاقمانە بکەن. نابێت ڕێگە بدرێت بەناوی ئایینەوە سوکایەتی بە ژنان، بە ڕۆشنبیران و بە تاکی ئازادی ئەم وڵاتە بکرێت. ئەو زمانە زبرەی ئەم حیزبانە بەکاری دەهێنن، تەنها بۆ ئەوەیە خەڵک لە کێشە سەرەکییەکان کە دادی کۆمەڵایەتی و ژیانێکی شایستەیە، دوور بخەنەوە و مێشکیان بە کێشەی لاوەکی سەرقاڵ بکەن.
هەروەها ئەرکێکی گەورەی دەسەڵاتە کە دامەزراوە پەروەردەییەکان و میدیاکان لە ژێر چنگی ئەم فکرە توندڕەوە ڕزگار بکات. ناکرێت مێشکی نەوەی نوێی ئێمە لەلایەن کەسانێکەوە دابڕێژرێت کە باوەڕیان بە زانست و پێشکەوتن نییە. ئایین دەبێت وەک پیرۆزییەکی تایبەت بمێنێتەوە، نەک بکرێتە چەکێک بۆ دەستکەوتی سیاسی و کۆکردنەوەی دەنگ لە ڕێگەی ترساندنی خەڵک.
کۆتایی:
بێدەنگی دەسەڵاتی هەرێم لە ئاست ئەم هەموو توندڕەوی و گەوجاندنە، وەک هاوبەشییە لەو تاوانەدا. ئەگەر ئەمڕۆ ڕێگری لەم تاقمە ئیخوانی و سەلەفییە توندڕەوانە نەکرێت، ئەوا بەیانی زۆر درەنگ دەبێت. پاراستنی کوردەواری لە گەوجاندنی ئایینی، کەمتر نییە لە پاراستنی سنوورەکانمان. پێویستە دەسەڵاتداران بڕیاری بوێرانە بدەن و ڕێگە نەدەن کوردستان ببێتە مۆڵگەی ئەو بیرانەی کە مرۆڤایەتییان بەرەو تاریکی برد.
