عورفی كوشكا سپی ژلایێ دونالد ترهمپ سهروکێ ویلایهتێن ئێکگرتی ئهمریکا ڤه هاته شکاندن
…………………….
( عومهر توفی )
عورفێ دهستههلاتێ کاریگهریا خۆ لسهر ههمی جهمکێن دهولهتێن جیهانێ ههیه ژبۆ جێبهجێكرنا جاوانیا بڕێڤهبرنا پرهنسێپێن حكومرانیێ و ئهڤ پێنگاڤه برێکا پهیوهندیێن دهرڤه وهك بهرنامهیهکێ گرنگ دهێته پولینکرن و بهرامبهر جیهانێ دهێته پهیرهو کرن و دونالد ترهمپ ئێكهم سهرۆك بویه د مێژوویا ئهمریكا دا شیا عورفێ دهستههلاتا کوشکی سپیی بشکێنیت .
ژبهركۆ ترهمپی ل خولا ئێكێ یا سهروكایهتیێ دا ئێكهم سهرهدانا خۆ ژبۆ دهرڤهی ئهمریكا جبو كوشكا ئیلیزێ ل بریتانیا و مێژوویا ئهمریكا دا وهسا هاتیه ڤهخواندن کۆ ئهو کهسێ دبیته سهرۆکێ وهلاتی ئهگهر سهر ب پارتا كوماری یان دیموكراتان بیت چ جوداهی نینه جونکی لدویف پرهنسێپێن سیستهمێ وهلاتێ ئهمریکا دڤێت ئێكهم سهرهدانا خودا بجیته كوشكا پاشایهتیێ ل بریتانیا ٫ بهس ئهوا ئهم دبینین دونالد ترهمپ ل خولا دووێ یاا سهروكایهتیا ئهمریكا دا بنپێكاریی د چهقی سیاسی و شێوازێ بکارئینانا عورفێ دهستههلاتێ ئهنجام دا جونكی ئێكهم سهرهدانا ترهمپی بو دهرڤهی ئهمریكا ل خولا دووێ سهروكایهتیێ بوو کوشکا پاشایهتیا سعودیی هاتبوو رێکخستن و ئهڤ پێنگاڤه ب ئاراستهیهكی دی دهێته ههبوونێ ٫ و ب هزرا ترهمپی ئهڤ جهنده وهك ئهجێندایهكێ سهرهكی و ژ رویێ پهیوهندیێن دهرڤه یێن ئهمریكا دهێته پهیرهوكرن و ترهمپ خۆ ب ئیمبراتۆرێ ئابووری و بازرگانی ل نافخوهیا ئهمریكا و سهرانسهری جیهانێ دایه دیاركرن و ههر ل دهستپێکا دهستبکاربوونا ئیدارهیا کوماریان ههول هندێ دایه خۆ بخودانێ نهفتا سعودیی ببینه پێش جونکی ههر جارێ سعودی نهفتا خۆ بفروشین بههر بهایهکێ ههبیت ژبلی دولار ئهو دهولهت دبیته خودان سهروهری و ئیمبراتۆرێ ههڤچهرخێ جیهانێ و تایبهت ل رۆژههلاتا ناڤین و بو نمونهی // ئهگهر سعودی نهفتا خو ب بهایێ لیرێ تورکی بفروشیت وێگاڤێ تورکیا دێ بیته خودانێ سهروهری و ئیمبراتۆرێ ههڤچهرخێ جیهانێ و تایبهت رۆژههلاتا ناڤین ٫ بهلێ ئهفه ل سالا ١٩٤٦ وهره ههتا نها سعودیا نهفتا خۆ ب بهایێ دولاری دفروشیت .
دبیت فهرشێ مۆر کاریگهریا خۆ لسهر دونالد ترهمپی کر بیت ژبۆ شکاندنا عورفێ دهستههلاتا کوشکا سپی و فهرشی مۆر دهنگڤهدانهکا پلاتڤورمی لسهرتاسهری جیهانێ ئینایه زمان جونکی دانانا فهرشی ئێك ژ دیارترین هێمایێن پرۆتۆکۆلێ و دیپلۆماسیه ژبۆ پێشوازی کرن ل سهرۆك و کهسایهتیێن گرنگ لسهرتاسهری جیهانێ و ئهڤ فهرشه دهلالهتا هندێ ددهته کۆ کهلتوورێ و پرۆتۆکۆلی لدهف وهلاتێن نێڤدهولهتی زۆرا گرنگه و رامانا فهرشێ مۆر هندێ دگههینیت کۆ لدویف پیڤهرێ ئاستێ نێڤدهولهتی و ئاماژهیهکه کۆ پتر گرنگیێ ددهته ئاستێ پهیوهندیێن دهرڤهی ئهوێن دناڤبهرا وهلاتێن جیهانی دهێته ئاڤاکرن و ههروهسا هێمایێ رێکهفتنێ دیار دکهت جونکی د هندهك بارۆدۆخا دا رائێخستنا فهرشێ مۆر هندێ رادگههینت کۆ ئهڤ دهولهته ئامادهیه بۆ گفتۆگۆ و رێکهفتنێ ٫ و بێ گومان ئێکهم سهرهدانا دونالد ترهمپی بوو کهندافێ عهرهبی و تایبهت بوو ههرسێ دهولهتێن پێگههێ خۆ یێ کاریگهر ههی و خودان ئالینگاریێن بهێزن ژوان دهولهتان ( سعودی و ئیمارات و قهتهر ) و ههر ئێك ژ ئهفان دهولهتا ئاست و پیڤهرێ خۆ یێ جودا ههیه د پێگههێ چیوپولوتیکی و جیوسیاسی ژیدا و سعودی ب دهیکا سیاسهتا کهندافی دهێته نیاسین ٫ و بهردهوام پێگههێ خو یێ ستراتیژیی بوو جیهانێ دایه دیارکرن ئانکۆ ستراتیژیا سعودیی یا بهێزه و پشتی هینگی ئیمارات ژبهرکۆ خودان تهکنولوجیایهکا نویی و سهردهمیانهیه ئاستهکێ بهێزه ههیه دناف کهندافیدا و پاشی قهتهر و قهتهر وهلاتهکێ گرنگه ژ رویێ بهزاندنا پێگههێ جوگرافی و ئاستێ جوگرافیا دهولهتا قهتهرێ گهلهك مهزنتره ژ قهبارێ وێ کۆ ژ رویێ کاریگهری و خودان سهقامگیریهکا بهێزه ل رویێ پهیوهندیێن دهرڤه یێن دیپلوماسی ٫ ئهگهر ئهم پسیارهکێ ل خۆ بکهین بوچی دونالد ترهمپ تهنها سهرهدانا ئهفان ههرسێ دهولهتان کریه ل کهندافێ عهرهبی ؟؟ بهرسڤ یا خویایه جونکی ئهفه ئاماژه هندێ دگههینیت کۆ ئهڤ ههرسێ دهولهته ب هێمایێ ( ۳ + ۱ ) دهێته وهسف کرن ئانکۆ ب ناتۆیا عهرهبی دهێته هژمارتن و ئهڤ پێنگاڤه زۆرا گرنگه ژبۆ ئاڤاکرنا ئهوی پروژێ ئیستراتیژی ئهوێ دهێته بهحس کرن بوو رۆژههلاتا ناڤین هاتیه ئامادهکرن کۆ ب ناڤێ پرۆژێ ئیبراهیمی هاتیه بهرههفکرن و ئارمانج ژ ئهڤی پرۆژهی تهنها رێکخستنهکا پرهنسێپێن چیوپولوتیکینه لسهر ئهرزێ واقع و پێگههێ ڤان دهولهتان ل کهندافی بهێته پاراستنا و داکۆ دهولهتێن خهلیجی ل دهڤهر خۆ وهك کوتلهکا ئێکگرتی دئینه پێش داکۆ پهیوهندیێن خۆ یێن ئیستراتیژی بهرامبهر ئیسرائیلێ بهێز و رێکخستی و ئهکتیف بکهن و واتهیا ئهفی پرۆژهی ئانکۆ سفر کرنا ئاستێ پهیوهندیێن جیوسیاسی بهرامبهر ئیسرائیلێ و ئاراستهکرنا وان پهیوهندیان ژبۆ پاراستنا بهرژهوهندیێن ئیسرائیلێ بهێنه بکارئینان .
“دبیت فهرشێ مۆر کاریگهریا خۆ لسهر دونالد ترهمپی کر بیت ژبۆ شکاندنا عورفێ دهستههلاتا کوشکا سپی”
ههمان دهم ئارمانجا شکاندنا عورفێ کوشکی سپی ژلایێ ترهمپی ڤه زۆرا واقعیه جونکی پشتی دونالد ترهمپی هاتیه كوشكا سپی بویه ئهگهرێ هندێ گورانكاریێن گرنگ د رێكخستنا پهیوهندیێن نێڤدهولهتیێن ئهمریكا ژیی روویبدهت كۆ ژ رویێ پیڤهرێ سیاسی و دیبلوماسی و ئهڤ گوهورینه بویه پێنگافهك کۆ بهردهم وان گورانکاریێن کهفتینه بهرسینگێ هاوكێشهیا جیوسیاسی ئهوێن لسهر ئاستێ جیهانێ و تایبهت ل دهڤهرهكا وهكی روژههلاتا ناڤین بخوڤه گرتین ٫ و ئهگهر ئهم هزر بكهین ڤهگهراندنا ترهمپی بو كوشكا سپیی پشتی ڤهقهتاندنا چار سالان جارهكا دی ب شێوازهکێ بهێزتر ژ جاران ڤهگهریا كوشكا سپی جونكی سهردهمێ كابینهیا جون بایدنی گهلهك بهربهستێن مهزن كهفتنه دناف رهههند و گریمانێن مێژوویدا کۆ ئهو بهربهست کاریگهرهکا راستهوخو یان نه راستهوخو بهرامبهر پێنگاڤێن سیاسهتا ئهمریکا ئهنجام دایه و گریمانێن ههر بهێز ئهوژی گورانكاریێن هاوكێشهیا چهنگی و بازرگانی و ئابووری و سیاسی و ئهمنی …هتد ل جیهانێ و تایبهت رۆژههلاتا ناڤین و ئهڤ جهنده ژلایێ وان وهلاتێن هاتیه ئاراستهکرن ئهوێن بهردهوام بوینه گهڤ لسهر پهیوهندیێن ستراتیژیا و بهرژهوهندیێن ئهمریكا و ههڤپهیمانێن وان ل جیهانێ و دهڤهرێدا و ئهڤ هێرشه ژلایێ ههر ئێك ژ وهلاتێن ( چین و رووسا و ئیران )ێ هاتنه ئهنجام دان داکۆ پێگههێ ئهمریكا لسهرتاسهری جیهانی لاواز بیت ، ئهگهر ئهم هزر لسه خالهكێ بكهین ئهمریكا ل سهردهمێ جون یادین گهلهك گورانكاری د سیستهمێ وهلاتی دا ئهنجام داینه زۆر جاران برێڤهبرنا پێگههێ وهلاتی بهروڤاژی سیسهمێ سیاسهتا دونالد تراهمپی بویه ئهوا خولا ئێكێ دا ئهنجام دای و بایدن زۆر جاران كار لسهر راستڤهكرنا سیستهمێ وهلاتی دكر ئهوا لسهر دهستی ترهمپی هاتیه پهیرهوكرن .
“دێ رۆژههلاتا ناڤین کهفیته لبن پێلا ههژموونا گروپێن تیروریستی و كاركرن لسهر سیستهمهکێ نه سهقامگیر د پرسا ووزێ و بازرگانی و ئابووری”
و ترهمپ ههول دایه کۆ سیستهمێ حکومرانیێ ل ئهمریکا ب پهرتووکهکا بناڤێ پرۆژێ ( ۲۰۲٥ رێگهپێدانا سهکردایهتی )یێ گرێبدهت و
ئهڤ جهنده ژلایێ کونسێرڤاتیڤێن ئهمریکی هاتیه دامهزراندن و ئهڤ پرسه لدویف هزر و ئایدولوژیا ( ٣٤ ) نڤیسهرێن ئهمریکی کۆ دبوارێ پهیوهندیێ جوداوجودا بهحس ل حکومرانیا ئهمریکا هاتیهکرن ئایا ئایندهیێ ئهمریکا جهوا دێ کارا بیت ؟ ..و ههمان شێوه دونالد ترامپ دهورێ خو ههڤشێوهیی كهسهکێ پوپولیستی دایه دیارکرن داکۆ دگهل سیاسهتا نها دا خۆ بگونجینیت و ههروهسا ترامپ بهردهوام جهخت لسهر پهیاما سیستهمهکێ راتیکالی دکهت و تایبهت ئهو بارودوخێ نه سهقامگیر و نه ستیراتیژی و شهرێ چیوپولوتیكی ل جیهانێ و تایبهت دهڤهرهكا وهكی رۆژههلاتا ناڤین هاتیه سهرهلدان ٫ و ئهو خالێن بوینه ههرهشه لسهر دیدگهها بهرژهوهندیێن ستراتیژیهتا ئهمریكا چ د ئاستێ ناڤخوی یان دهرڤه دابیت ئهڤ جهنده بویه ئهگهرێ هندی کۆ رهنگڤهدانهكا مهزن لسهر ئاستێ ئهمریكا بینته پێش و ئیدارهیا ترامپی ب شێوهكی هویر هزر د وان ئارمانجا دا کرینه کۆ ئهوێن دگهل بهرژهوهندیێن وان دگونجن و تایبهت لسهر ئهساسێ سیاسهتهكا دیفاكتۆیی هاتیه تومارکرن و ئهوا بهرامبهر پهرهسهندنا و ڤهژاندنا پێگههێ وان ل سهرتاسهری جیهانێ جونكی بیرمهند و زانانێن ئهمریكا بهردهوام جهخت لسهر خالهكا گرنگ دكهن ئهوژی جاوانیا مامهلهکرن دگهل ئهوان دهولهتان ئهوێن نها بوینه ههرهشه لسهر پاشهرۆژا و پێگههێ ئهمریكا ل جیهانێ و تایبهت دناف چهرگێ رۆژههلاتا ناڤیندا ههر ئێك ژوان ( روسیا و ئیران و چین ) ٫ جونكی سیاسهتا ترامپی وهسا هزر دکهت كۆ بهێز بوونا پێگههی ههرسێ دهولهتان دێ بیته ههرهشهكا راستهوخو لسهر ئارمانجێن ئاسایشا نهتهوهیی یێن ئهمریكا ل رۆژههلاتا ناڤین و جیهانێ و مهزنترین كارهسات دهێته هژماتن ٫ و دێ رۆژههلاتا ناڤین کهفیته لبن پێلا ههژموونا گروپێن تیروریستی و كاركرن لسهر سیستهمهکێ نه سهقامگیر د پرسا ووزێ و بازرگانی و ئابووری ….هتد و ههمان دهم ئهڤ پرسه بویه جهێ ئاماژه پێدای كاریگهریهكا ئێكجار بهێز د ئاستێ راستهوخو و نه راستهوخو دا و ئیدارهیا كوماریان بهردهوام ههول ددهت سیاسهتهكا نویی دابرێژن ژبۆ كونترول كرنا سیستهمێ وهلاتێن نێڤدهولهتی و ههرێمایهتی و مێژوویا ئهمریكا بهردهوام هزر ل وان خالا دا دكهت ئهوێن بهرامبهری ههڤپهیمانێن خۆ بكاردئینیت ل رۆژههلاتا ناڤین کۆ دهڤهرهکا ئالۆزه ل رویێ پرسا جیوسیاسیی .
و دیروكا ویلایهتێن ئێگرتی ئهمریكا وهسا خواستیه كۆ ئهمریكا بیته بهنگا بریارێن ستراتیری و كارێکتهرهکێ بهێز ل سهرانسهری وهلاتێن نێڤدهولهتی و ههرێمایهتی ، ئینجا ئهو بریار د چ ئاستدا دهێنه بکارئینان دروسته و ئهو بریارا لدویف هزرا كوشکا سپی دهێته پیڤان و دڤێت ل بیرا مه بیت ل ههمی قوناغێن سیاسیدا ئهرك نینه ئایا لدویف هزرا كیش سهرۆكی بیت ژبۆ دهركرنا فهرمانن دهولهتێ بهس بریار وان لسهر دوو بنهمایان هاتیه دابهشكرن و ئهڤ بریاره لسهر ئاستێ دهستههلات و كونگرێس و ئهنجومهنێ پیران ب ههڤرا دهێته دیارکرن و گرنگیهكا مهزن ددهنه ئهفان ههردوو بنهمایان :
1 – بنهمایهك بوو پاراستنا بهرژهوهندیێن ئهمریكا چ د ئاستی نافخویی یان دهرڤه دابیت .
2 – بنهمایهك بوو پاراستنا ئاسایشا نیشتمانی و ئهو ئهوان ئهتیكێتێن دهێنه بكارئینان ژبۆ سارێژكرن لسهر پاراستنا سازیێن وهلاتی .
د ئهڤێ خولا سهروکایهتیێ دا دونالد ترهمپ پێنگاڤێن گرنگ دهاڤێشیت ژبۆ پهیداکرنا ستافهکێ یاریدهدهر و گرنگ لسهر ئاستێ حکومهتێ بخوڤهبگرن و دگهل ئهجێندایێن وی بگونجیت و لایهکێ دای ترهمپ کار لسهر پهیرهو کرنا سیستهمهکێ نویی دکهت ئهوژی ئێکگرتنهکا تمام ژلایێ کوماریا داکۆ سیستهمێ دهستههلاتا دهولهتێ ژوان ( حکومهتا فیدرالی و ئهنجومهنێ پیران و ئهنجومهنێ نوینهران ) بهێته کونترول کرن و تشتهکێ دیی گرنگ ههیه دڤێت چهخت لسهر بکهین ئهوژی مامهلهکرن دناڤبهرا دهولهتان دا بهێته پاراستن …
