چ دهما كوردستان دایگیر نابیت؟
محمد مراد
دماوێ چەند ساڵێن بوریدا، پرسیارا فرۆشتنا عهرد، دانانا سهرمایه و وهرگرتنا ناسناما ولاتی بۆ كهسێن بیانی، بوویه بابهتهكێ گهرم ل كوردستانێ. ههنده ك دترسن كو ئهڤ پرۆسه داهاتی ههرێمێ ب مهترسی بخهت، و هنده ك دی ژی وێ وهك بهشهك ژ ئازادیا بازرگانی و ئابووری دبينن. بهلێ پرسیارا سهرهكی ئهوهیه: كێ و كه نگی دكاریت ببێت هۆكارێ دایگیركرنا كوردستانێ؟
ئهڤرۆ ل جیهانێ، سهرمایه و بازرگانی سنوور ناناسن. كهس دكاریت ل ههر ولاتهكێ شوقه، كۆمپانیا یان مهزرهعه بكڕیت. بهلێ ل زۆربهی ولاتان، كرینا موڵك ب خۆی مافێ ناسناما ولاتی نادهت. ناسنامه و هاوڵاتیبوون مافهكێ یاسایی و نیشتمانییه و نابیت ب سهرمایه بهێته كڕین.
ههزاران كوردێن باشورێ كوردستانێ ئهڤرۆ ل توركیا، ئهوروپا، ئهمریكا و ولاتێن دی خانی، شوقه و كۆمپانیا ههنه. تەنها ل توركیا، ههزاران كورد ل باژێرێن مێرسین، ئهنتالیا و ئیستهنبول سهرمایه دكهن و ههندێ ژ وان ناسناما توركی ژی وهرگرتینه. بهلێ ئهڤه نه بوویه هۆكار كو توركیا بترسیت ژ دایگیربوونا خۆ یان ژ دهستدانا ناسناما نیشتمانی.
ل ههمان دهمدا، پێدڤیه حكومهتا ههرێمێ بهردهوام یاسایێن خۆ ب شێوهیهكی ڕوون جێبهجێ بكهت، داكو پاراستنا بهرژهوهندیێن نیشتمانی، ئابووری و دیموگرافی ههرێمێ بهێته دڵنیابوون. ههر سیاسهتهك كو بێ پلاندانان بیت پێش، دكاریت داهاتی دا كێشا چێبكهت.
ههروهها نابیت ههر هاتنا عهرهب یان نهتهوهیێن دی ب شێوهیهكی گشتی وهك مهترسی بهێته پیشاندان. مهترسی راستین دهمێ دروست دبیت كو یاسا لاواز بیت، چاڤدێری نهبیت و بهرژهوهندیێن گشتی فهرامۆش بكرێن. دهوڵهتێك ب یاسا و دامودهزگههێن بههێز دكاریت ههر جۆره گۆڕانكارییهكی كۆمهڵایهتی و ئابووری بهڕێوه ببهت.
دایگیركرنا ولاتان ل سهدهی بیست و یهكێدا ب كرینا شوقه و موڵكان ناكهڤیت، بهلێ ل ههندێ جاران ب لاوازیا یاسا، خراپ برێڤه برنا گهندهڵی و لاوازیا ئابووری دهست پێدكهت. بۆیه پاراستنا كوردستانێ، پێدڤی ب دهسهڵاتتێت یاسایی، ئابووریهكا بههێز و بنیاتنانا درێژخایهن ههیه، نه ب ترس و ههست……؟
