شەرعیەتا دەسهەڵاتێ و پاراستنا سازیان: بۆچی پاشەڕۆژا کوردستانێ پێدڤی ب سەقامگیریێ یە؟

​ڕاپۆرت: سەیاف مازی
​د فەلسەفا سیاسی یا مۆدێرن دا، دەسهەڵات و حوکمڕانی تنێ ب ڕێکەفت دروست نەبن، بەڵکو بەرهەمێ شەرعیەتەکا دیرۆکی، یاسایی و جەماوەری نە. ل هەرێما کوردستانێ، ئەڤ دەسهەڵاتا فەرمیا ئەڤڕۆ هەی، بەرهەمێ سەرەکی یێ قوربانیێن چەندەهان سالان و خەباتا ڕزگاریخوازییا گەلێ کوردە. لەوما، دەما بەحس ل ڕاستی و دروستییا دەسهەڵاتێ و پێگەهێ لایەنێن حوکمڕان (ب تایبەتی پارتی دیموکراتی کوردستان وەک ئەندازیارێ سەرەکی یێ دۆزا نەتەوەیی) دهێتە کرن، پێدڤییە بابەتەکە د چوارچۆڤەیەکێ نیشتمانی و بەرپرسیارانە دا بێتە نرخاندن.
​ڕاستییا دەسهەڵاتێ و گرنگییا پاراستنا وێ د چەند خالێن ستراتیژی دا خۆیا دبیت:
​١. شەرعیەتا دیرۆکی و سندوقێن دەنگدانێ
​دروستی و ڕاستییا هەر دەسهەڵاتەکێ د سیستەمێ دیموکراتی دا، ژ لایێ گەلی ڤە د ڕێیا سندوقێن دەنگدانێ دا دهێتە دیارکرن. پارتی دیموکراتی کوردستان د هەمی وێستگەهێن هەڵبژاردنان دا شەرعیەتەکا جەماوەری یا مەزن ب دەست ڤە ئینایە. ئەڤ چەندە هندێ دەستنیشان دکەت کو زۆرینەیا مللەتی باوەری ب سیاسەت، عەقڵانیەت و سەرکردایەتیا ڤێ ڕێبازێ هەیە بۆ برێڤەبرنا وڵاتی، و هەر لایەنەکێ ئۆپۆزسیۆن کو ب زمانەکێ زڤر هێرشێ بکەتە سەر، د ڕاستی دا هێرشێ دکەتە سەر ئیرادە و بژاردەیا زۆرینەیا گەلێ کوردستانێ.
​٢. پاراستنا قەوارێ هەرێمێ و هەیبەتیا دەوڵەتداریێ
​ڕاستییا دەسهەڵاتێ د وێ چەندێ دا هەیە کو بزانیت چەوا قەوارێ یاسایی و دەستووری یێ هەرێما کوردستانێ د ناڤبەرا تەوژمێن هەرێمی و نێودەوڵەتی یێن ئاڵۆز دا بپارێزیت. دۆژمن و نەیارێن کوردستانێ هەمیشە کار بۆ لاوازکرنا پێگەهێ هەرێمێ دکەن، لەوما زمانێ زڤر و بریندارکرنا سازیێن دەولەتێ ژ لایێ هندەک هێزێن ئۆپۆزسیۆنێ ڤە، ب زانین یان بێ زانین، خزمەتا ئەجێندایێن دەرەکی دکەت بۆ هەلوەشاندنا هەیبەتیا قەوارێ هەرێمێ. دەسهەڵاتا ڕاستەقینە ئەوە یا کو دژواری و ئالۆزیان دکەتە دەرفەت بۆ پاراستنا دەستکەفتێن مللەتی.
​د ناڤبەرا ڕەخنەیا دروستکەر و پۆپۆلیزما وێرانکەر دا
​هیچ دەسهەڵاتەک ل جیهانێ بێ کێماسی نینە، و ڕەخنەیا لایەنێ کارگێڕی مافەکێ یاسایی یە. بەڵام جوداهییەکا مەزن هەیە د ناڤبەرا:

• ​ڕەخنەیا زانستی و دروستکەر: کو تەئکیدیێ دکەتە سەر باشترکرنا خزمەتگوزارییان، چاکسازییا ئابووری و بلندکرنا ئاستێ ژییانا وڵاتییان ب ڕێیێن دبلۆماسی و یاسایی.
• ​گوتارا پۆپۆلیستی یا زبر: کو تەنێ تەئکیدیێ دکەتەسەرشکاندنا بهایێ پیرۆزیێن نەتەوەیی، و ب کێم سەیرکرنا دەستکەفتێن نیشتمانی دکەت د پێخەمەت کۆمکرنا چەند دەنگەکێن هەڵبژاردنان دا. ئەڤ شێوازێ دوماهییێ، وەک چاودێر تێبینی دکەن، نیشانا کێم‌فامییا سیاسی و نەبوونا پڕۆژەیەکێ ڕاستەقینە یێ حوکمڕانیێ یە.
  ​دەرئەنجام
  ​ڕاستی و دروستییا دەسهەڵاتا هەرێما کوردستانێ د ڕاستی دا د دڵسۆزییا وێ دا هەیە بۆ پاراستنا ناسنامەیا نەتەوەیی و گەشەپێدانی. ململانێیا سیاسی یا دروست پێتڤی ب زمانەکێ دبلۆماسی و هێمن هەیە.